De geboden van de heilige koran zijn bedoeld voor volwassenen, en zo ook het gebod om te vasten. Minderjarigen mogen niet vasten, maar de kalief Oemar zou gezegd hebben: “Zelfs onze kinderen vasten.” Het doel hiervan zou kunnen zijn om kinderen te laten wennen aan het vasten. Alleen mensen die fysiek fit zijn verplicht te vasten.

De ‘intentie’ (niyyah) tot vasten

Niyyah betekent intentie, doel of streven in het doen van iets. Maar men stelt ten onterechte dat de niyyah van vasten bestaat uit het opzeggen van bepaalde woorden waarin wordt gezegd dat men van plan is te vasten. In de hadies van Boechari is er een hoofdstuk over het vasten met de titel:

“Hij die tijdens Ramadan vast met geloof (in Allah) en Zijn tevredenheid zoekt en een doel (niyyah) heeft.”

De woorden van de Profeet volgen daarna, die zegt:

”De mensen zullen opgewekt worden (op de Dag des Oordeels) volgens hun intenties (niyyah).”

Dit betekent dat een persoon die vast een doel of streven voor ogen moet hebben. Het doel of streven van het vasten is, volgens de koran, om van het vasten een spirituele training te maken en om nabijheid tot Allah te bereiken.  Verder is het doel om bij al je handelingen Allah’s tevredenheid te zoeken en dat je het tot een morele discipline maakt om alle slechte zaken te mijden. Het is alleen in deze betekenis dat de niyyah van belang is voor vasten, omdat ‘intentie’ in feite van belang is voor alle goede handelingen. Als men een goede daad doet met een slechte bedoeling of intentie, dan zal het die persoon niet ten goede komen.

Op gebedstijdenlijsten van Ramadan, en ook elders, staat vaak een tekst van de niyyah, of de intentie voor vasten. Men wordt geacht deze op te zeggen wanneer men begint met de vastendag. Dit opzeggen van je intentie via een vaste tekst is vreemd aan de heilige koran en de hadies. Alleen in het geval van vrijwillig vasten buiten Ramadan worden gevallen in de hadies vermeld om overdag, als men nog niets gegeten heeft, tot het besluit te komen om te vasten. Dit is begrijpelijk. Maar er is geen sprake van zo’n intentie in de maand Ramadan, wanneer de mensen weten dat ze moeten vasten.

Wat verbreekt het vasten?

De drie dingen waarvan je je moet onthouden bij het vasten is eten, drinken en geslachtsgemeenschap. Als je een van deze drie opzettelijk en uit vrije wil doet tijdens het vasten, dan verbreekt dit het vasten. Maar als je dit per ongeluk doet (bijvoorbeeld door vergeetachtigheid, of als je denkt dat al tijd is om het vasten te verbreken), dan blijft het vasten geldig en moet je het afmaken. Als je het vasten verbreekt op een bewolkte dag, omdat je denkt dat de zon is ondergegaan, en de zon weer verschijnt, dan moet je het vasten voltooien tot de zonsondergang. Je vasten is dan niet ongeldig.

De mond spoelen met water of met een tandenborstel, gorgelen of water opsnuiven in de neusgaten, zelfs als een beetje water onbedoeld door je keel gaat, verbreekt het vasten niet. Ook een bad nemen, een natte doek op je hoofd houden, of water over je hoofd gieten verbreekt het vasten vast, hoewel je het opzettelijk doet om het ongemak van dorst te verlichten. Als je tijdens het vasten eten kookt en je ervan proeft met je tong, dan is dit toegestaan, aangezien je daardoor geen eten consumeert. Braken verbreekt het vasten ook niet, omdat het vasten wordt verbroken door datgene wat het lichaam ingaat, en niet door wat er uitkomt.

De heilige koran zegt nergens om iemand te straffen voor het opzettelijk verbreken van het vasten. Het enige was de hadies laat aantoont, is dat het voldoende is dat de overtreder oprecht berouw toont.

Er is een bekende hadies in Boechari die als volgt loopt:

“Het vasten is een schild. Laat daarom degene die vast zich niet overgeven aan ongepaste taal of slechte daden. En als iemand met hem vecht of ruziet of hem uitscheldt, laat hem dan zeggen, ik vast. Bij Hem Die mijn ziel in Zijn hand houdt, de adem van de vastende is aangenamer voor Allah dan de geur van muskus.”

Het is niet door van voedsel af te blijven dat de adem van de vastende zo zoet wordt. Het is door zich te onthouden van ongepaste taal, beledigen en allerlei slechte woorden en daden. Dit gaat zover, dat hij nooit een beledigend woord zegt zelfs wanneer hij wordt geprovoceerd. Zo ondergaat een vastende persoon niet alleen een fysieke training door zijn lichamelijke begeerten in bedwang te houden, d.w.z. zijn verlangen naar eten en drinken en seksuele lust, maar moet hij daadwerkelijk een directe morele training ondergaan door allerlei slechte woorden en daden te vermijden. In de ogen van Allah verliest het vasten haar waarde niet alleen door iets te eten of te drinken, maar ook door te liegen, ongepaste taal gebruiken, trouweloos handelen, of slechte daden doen.

In een andere hadies wordt gezegd, dat wanneer de maand Ramadan begint:

“De deuren van de hemel worden geopend en de deuren van de hel worden gesloten en de duivels worden in kettingen geslagen.” (Boechari)

De duivels worden geketend voor degene die vast, want hij beteugelt en ketent zijn dierlijke begeerten. Het is namelijk de duivel die deze begeerten aanwakkert om een persoon in het slechte te laten vervallen. De deuren van de hel worden voor hem gesloten, omdat hij zelf de deur sluit om allerlei slechte zaken te doen die tot de hel leiden. De deuren van de hemel worden geopend voor hem, omdat hij boven zijn lichamelijke verlangens uitstijgt en zich inzet ten dienste van zijn medemens. Zo opent hij de deur die leidt tot een nieuw soort leven op deze wereld.

Islamlab