Gebaseerd op voetnoten van de koran door Maulana Muhammad Ali

“En wanneer Mijn dienaren u omtrent Mij vragen, dan ben Ik waarlijk zeer nabij. Ik verhoor de
bede van de smekende als hij Mij aanroept. Derhalve behoren zij aan Mijn roep gehoor te
geven en in Mij te geloven, opdat zij op de rechte weg zullen wandelen.” – 2:186

Midden in de bepalingen met betrekking tot vasten verschijnt dit vers dat gaat over de nabijheid van
Allah tot de mens en over de aanvaarding van zijn gebeden. Dit is om aan te geven dat vasten een
spirituele oefening is en dat het leidt tot geestelijk ontwaken in de mens. Verder toont dit aan dat de
wegen naar Allah’s nabijheid wagenwijd openliggen in de maand Ramadan. De voorgeschreven
methode om deze nabijheid te bereiken is gebed.

Het leven van de Heilige Profeet صلى الله عليه وسلم laat zien dat hij in de maand Ramadan bijzonder veel nadruk legde
op aanbidding en gebed. We weten dat de Profeet in deze maand vrijgeviger was dan in enige andere
maand. Zijn voorbeeld toont aan dat dit de maand is waarin moslims zich moeten inspannen om hun
ziel te zuiveren en zo nabijheid tot Allah te verkrijgen, wat het werkelijke doel van het leven is. Zo is de
maand Ramadan de maand van inspanningen.

Allah vereist van de mens dat hij afziet toe te geven aan zijn natuurlijke fysieke verlangens van honger
en dorst en dat hij bepaalde beproevingen ondergaat. Dit wil niet zeggen dat er in de menselijke
driften enig kwaad of enige morele overtreding schuilt, maar eenvoudig omdat hij gelooft dat zijn
onthouding daarvan een gebod van Allah is. Zoals de Profeet zei:

“Hij geeft zijn eten en zijn drinken en zijn seksuele verlangens op ten behoeve van Mij: Vasten
is voor Mij ” (B. 30:2).

Dit leidt ongetwijfeld tot een levendig besef van het bestaan van Allah in de geest van de mens. Dit is
de gedachte die ten grondslag ligt aan de woorden: Mijn dienaren stellen u vragen omtrent Mij. Op
deze wijze drukt de koran de innerlijke hunkering van de gelovige uit om dichter bij Allah te geraken.
Wanneer de aard en natuur van de mens wordt gezuiverd — en vasten draagt zeker bij aan deze
zuivering — ontstaat er een innerlijk verlangen om Allah’s nabijheid te bereiken, en een ware en
oprechte zoektocht naar Allah.

Ik ben nabij is het antwoord op die innerlijke zoektocht. En dan volgen de woorden: Ik verhoor de
smeekbede van de smekeling wanneer hij Mij aanroept. “Allah is nabij” is de gewaarwording die
ontstaat bij de gelovige wanneer hij vast. Maar die gewaarwording en die wetenschap roept slechts de
verdere behoefte op om dichter en dichter bij Hem te komen. Dit vers leert dat vasten alleen niet
voldoende is; men moet er ook voor bidden (du’a), In het vers van de koran: Zoek hulp met geduld en
gebed, vertegenwoordigt ṣabr (geduld) het vasten, en ṣalāh het gebed. Dit is dus een maand die
speciaal gewijd is aan aanbidding.

En hem wordt verteld dat Allah zijn gebed (du’a) verhoort. Hier verwijst de acceptatie van het gebed
naar het gebed om nabijheid tot Allah. Het oprechte verlangen van de ziel van de mens om dichter en
dichter tot Allah te komen wordt altijd verhoord. Een ieder die daarom bidt, zal daarom deze nabijheid
verkrijgen.

Maar dit verlangen van de ziel en dit smeekgebed in woorden moeten worden aangevuld, zoals het
vers zegt, gevolgd worden met daden van gehoorzaamheid. Zoals het vers zegt:

Daarom dienen zij aan Mijn roep gehoor moeten geven.

Gebeden om dichter tot Allah te komen worden daarom verhoord als de oprechtheid van het
verlangen van de ziel getoond wordt door daden van opoffering op de weg van Allah. Het resultaat
hiervan zal zijn: opdat zij op de rechte weg zullen wandelen, dat hen naar Zijn nabijheid leidt. De
Profeet صلى الله عليه وسلم werd in de maand Ramadan vrijgeviger dan in andere maanden, omdat dit hem dichter tot Allah bracht.

Verhoring en acceptatie van gebeden
Men moet niet vergeten dat het verhoor van het gebed waarover hier gesproken wordt, voornamelijk
betrekking heeft op het gebed dat vraagt om nabijheid tot Allah. Wat betreft het verhoor van gebeden
in het algemeen, gebeden om verlossing van persoonlijke moeilijkheden, of gebeden bepaalde
specifieke gunsten en voordelen, wordt deze elders in de koran apart vermeld:

“Hem zult u aanroepen. Dan zal Hij datgene wegnemen waarom u bidt, indien het Hem
behaagt” (6:41).

Dit toont aan dat het volledig in Allah’s handen ligt om zulke gebeden wel of niet te verhoren, zoals het
Hem behaagt. En terwijl Allah soms zelfs de smeekgebeden van ongelovigen en zondaars verhoort
(10:22, 23; 17:67), en veel vaker die van Zijn getrouwe en rechtschapen dienaren, test Hij de laatsten
door hen beproevingen te laten doorstaan:

“En Wij zullen u waarlijk beproeven met iets van vrees en honger en verlies van bezittingen en
levens en vruchten” (v. 155).

Allah legt zijn rechtschapen dienaren dus beproevingen op als een test. Toch zijn de wegen naar Zijn
nabijheid zo wijd open dat wanneer iemand een stap in die richting zet, Allah zijn gebed verhoort, zoals
elders in de koran staat:

“Degenen die zich inspannen voor Ons, Wij zullen hen zeker leiden in Onze wegen.” (29:69).

Dus, terwijl Allah’s behandeling van zelfs zondaars genadig is, zodat Hij soms hun gebeden verhoort, is
Zijn behandeling van de gelovigen die Hem aanroepen en die tot Hem bidden als die van een vriend —
Hij luistert naar hun gebeden of vereist van hen dat zij zich aan Zijn wil onderwerpen zoals Hij dat wil.

Waarom worden niet alle gebeden verhoord?
Sommigen kunnen zich afvragen: Als sommige gebeden niet worden aanvaard, wat is dan het nut van
bidden? Deze vraag is even onzinnig als beweren dat als een medicijn niet altijd effectief is, het
nutteloos is om het in te nemen. Alle middelen in deze wereld hebben hun beperkingen. Als elk gebed
werd verhoord, zou dat betekenen dat Allah geen Heerser is, maar dat de mens bepaalt wat er
gebeurt—omdat alles waar hij om vraagt, dan per definitie door Allah zou moeten worden toegekend.
De zekerheid over de acceptatie van gebeden komt voort uit het feit dat Allah soms Zijn dienaren
vooraf informeert over de beslissing met betrekking tot hun smeekbede.