Vrijdag khuṭba door Dr Zahid Aziz, voor Lahore Ahmadiyya UK, 12 januari 2024

We weten allemaal dat de heilige koran vaak benadrukt dat het hoog noodzakelijk is om
goede daden te doen. Meestal wordt dit genoemd in combinatie met het hebben van
geloof, zoals in de steeds terugkerende zinsnede “zij die geloven en goede daden
verrichten”. Het doen van goede daden is echter van zo’n wezenlijk belang, dat het soms
apart vermeld wordt, zonder naar geloof te verwijzen. De verzen die ik hierboven heb
voorgelezen zijn van deze soort.

De eerste passage staat direct aan het begin van een sūrah, wat laat zien dat het een
grondbeginsel verkondigt. En dat beginsel is dat het feitelijke doel van het menselijk leven
is, dat mensen beproefd en getest zullen worden om te zien wie het beste is in het doen
van goede daden. Dezelfde gedachte wordt ook verkondigd in het begin van de sūrah die
bekend staat als Al-Kahf, of ‘De Grot’, in deze woorden:

Mensen hebben de hulpbronnen op deze aarde gekregen, waarmee ze de planeet fraai en
comfortabel maken. We zien dit aan de schitterende gebouwen, wegen, parken, enz. die
om ons heen staan. Zelfs woestijnen, bijvoorbeeld in Arabische landen, zijn verfraaid.
Toch is het doel van al deze materiële schoonheid om mensen te testen om te zien of ze
goede daden verrichten terwijl ze van deze schoonheid genieten. Maar het volgende vers
zegt:

Als mensen niet slagen in de beproeving en test van het doen van goede daden, dan wordt
de schoonheid waarmee ze de aarde verfraaiden gereduceerd tot stof, zonder
plantengroei. Dit kan rechtstreeks door hun eigen toedoen gebeuren, of door de werking
van een natuurwet. Er zijn talloze voorbeelden, zowel uit het verleden als uit het heden,
waar je op foto’s kunt zien van hoe een stad eerst bloeide en hoe het er uitzag na verwoest
te zijn.

Net zoals het feitelijke doel van de schepping van het menselijk leven, en het voorzien in
geweldige hulpbronnen, is dat mensen goede daden zullen verrichten, zo is ook de reden
voor Allah om religieuze leringen te zenden om mensen in staat te stellen goede daden te
doen. Dit staat in het tweede vers dat ik aan het begin voordroeg, dat aan het einde van
dezelfde sūrah Al-Kahf staat. Dat vers vat de hele islam samen in een korte en eenvoudige
zin. Allah draagt de profeet Mohammed (vrede zij met hem) op om tot de mensen te
verkondigen: Ik ben niets anders dan een sterveling zoals jullie. Dit betekent dat de Profeet
dezelfde plichten en verantwoordelijkheden had om goede daden te verrichten en Allah
te aanbidden als wat hij andere mensen leerde om te doen.

Het verschil tussen hem en andere stervelingen was niets anders, dan dat hij een
boodschap van Allah had ontvangen om te zeggen dat Hij de enige echte God is. En verder
moest de profeet Mohammed verkondigen, dat hij die leringen had ontvangen waardoor
iemand, bij wijze van spreken, Allah kan ervaren in dit leven en in het hiernamaals. Het
vers zegt vervolgens dat het eerste en belangrijkste wat een persoon moet doen om “Allah
te ontmoeten” het verrichten van goede daden is. Het enkel en alleen aanhangen van
bepaalde geloofsovertuigingen kan niemand tot God brengen. Evenmin kan het behoren
tot een bepaald zogenaamd uitverkoren volk, of jezelf een bepaalde naam of etiket
opplakken, iemand tot God brengen.

Verder wordt naast goede daden vermeld dat hij in zijn aanbidding en het dienen van Allah
niemand anders tot deelgenoot van Allah mag maken. Nu kwamen profeten en heilige
personages van de verschillende religies om de mensen de weg naar God te wijzen.
Mensen hebben daarom de natuurlijke behoefte om hen als deelgenoten van God te
beschouwen en te vereren. Er wordt immers gezegd dat je God alleen via hen kunt bereiken. Dus in die zin kunnen hun volgelingen hen beschouwen als een deel van God
zelf. Om deze verkeerde gedachte weg te nemen, begint dit vers met de uitspraak van de
Profeet: “Ik ben slechts een sterveling zoals jullie”. Dit brengt een scheiding en een
onderscheid teweeg tussen een profeet als mens en de leerstellingen van die profeet.
Moslims baden natuurlijk achter de Profeet, maar ze baden niet tot de Profeet. Ze deden
met hem mee in het bidden tot Allah. Een andere betekenis van “maak anderen niet tot
deelgenoot van Allah” in dit vers dat over goede daden gaat, is dat men een goede daad
niet moet verrichten vanwege een of ander lager doel of gewin, of voor de show, of om
iemand anders een plezier te doen. Nee, goede daden mogen alleen worden gedaan om
dichter bij Allah te komen.

Hier wil ik erop wijzen dat moslims, op basis van de Hadith, geloven dat ze op vrijdag deze
sūrah Al-Kahf, hfdst. 18 van de koran, of een deel ervan, moeten reciteren. En zoals ik
eerder al heb gezegd, vertelt dit hoofdstuk ons aan het begin dat het doel van het
scheppen van leven op aarde is dat mensen goede daden verrichten, en het vertelt ons in
het laatste vers dat het zenden van de godsdienst en de openbaring hetzelfde doel heeft:
namelijk dat mensen goede daden verrichten.
Er zijn andere plaatsen in de koran waar de nadruk ligt op het verrichten van goede daden.
We lezen bijvoorbeeld in hfdst 7:8-9:

Dit leert ons dat op de dag des oordeels iedereen beoordeeld zal worden naar de mate
van en hoeveelheid aan goede daden die hij in dit leven heeft verricht. Dat wordt hier
beschreven als een rechtvaardig of waar oordeel. Het oordeel zal niet gebaseerd zijn op
wat iemand in dit leven over zichzelf heeft gezegd of beweerd, maar op het praktische
goede dat hij of zij heeft gedaan. Zij die veel op hun conto hebben staan, zullen erin slagen
hun ziel in dit leven te ontwikkelen en Allah in het volgende leven te bereiken. Maar zij die
maar weinig op hun conto hebben staan, veroorzaken een verlies voor hun eigen ziel
omdat, zoals hier staat, zij hebben gefaald om recht te doen aan de leringen en de
boodschap die Allah heeft gezonden. Met andere woorden, het doel van de mededelingen
van Allah was dat de mensen zouden leren om in grote overvloed goede daden te
verrichten. Daarom hebben zij die slechts een fractie van al hun goede daden in hun leven
hebben verricht, deze mededelingen niet behandeld met de rechtvaardigheid die deze
mededelingen verdienden.

Het is natuurlijk duidelijk dat iemand alleen goede daden kan verrichten als hij in leven is,
en we hebben allemaal maar een beperkte levensduur op deze wereld. De koran
beschrijft minstens drie keer het tafereel van iemand die op het punt staat te sterven, of
net gestorven is, en die zich realiseert dat hij niet de goede daden heeft gedaan die hij had
moeten doen. Hij roept Allah wanhopig aan om hem terug te sturen en hem een nieuwe
kans te geven. De koran zegt:

En verder, terwijl het zich tot de moslims richt:

Op de derde plaats staat dat zij degenen in de hel zijn zullen zeggen:

De hel is feitelijk niets anders van de toestand van realisatie en spijt van een persoon, dat
hij de kans om de goede daden die hij had moeten doen heeft gemist.

Een paar dagen geleden overleed plotseling in Lahore een zeer gewaardeerd lid van onze
Lahore Ahmadiyya gemeenschap, de heer Arshad Alvi. Hij had vele jaren lang veel werk
verricht in het publiceren van voornamelijk de Urdu, maar ook enkele Engelse, boeken van
onze Beweging. Hij had een enorm aantal waardevolle artikelen die gedurende tientallen
jaren in het tijdschrift van onze Beweging waren verschenen over verschillende
onderwerpen, die zich over meer dan honderd jaar uitstrekten, in boekvorm gebundeld.
Nog maar drie weken geleden schetste hij zijn plannen voor het komende jaar om meer
van dergelijke verzamelingen over verschillende onderwerpen te publiceren.

Hij deed al dit belangrijke werk nederig en rustig, op een bescheiden manier, zonder op
zoek te gaan naar lof of publiciteit voor zichzelf. Bovendien was hij behulpzaam,
vriendelijk, hoffelijk en gastvrij voor iedereen die hij ontmoette. In feite wachtte hij thuis
op een vriend die hij had aangeboden te helpen met een persoonlijke behoefte, toen hij
overleed voordat zijn vriend arriveerde. De woorden uit de koran die ik citeerde zijn op hem
van toepassing:

En hij gehoorzaamde inderdaad aan het advies van de koran dat hierboven werd
genoemd: “En geef uit van wat Wij u hebben gegeven, aleer de dood tot een van u komt”.
Hij zou hier geen spijt van moeten hebben.

Moge Allah hem vergiffenis schenken, hem in Zijn barmhartigheid toelaten, al zijn
diensten aanvaarden, hem bij de rechtvaardigen voegen die eerder zijn heengegaan en
zijn nabestaanden hulp en troost geven. Āmīn.

En moge Allah ons allen in staat stellen om de beperkte tijd die we in dit leven hebben te
vullen met goede daden van allerlei aard. Āmīn

Gepubliceerd door: IslamLab
Vertaald door: Reza Ghafoerkhan